Kolorowy domek, czy mroczne zamczysko, czyli Weronika w Krainie Czarów

Autor: Paweł Brzeżek

Na polskim rynku literackim nie pojawiła się już dawno książka tak mroczna. I pojawiła się właśnie teraz za sprawą debiutu literackiego młodej warszawskiej pisarki Jagny Rolskiej. W Szukając świtu za sprawą wyobraźni autorki, zupełnie realny dramat rodzinny wpisany został w świat rodem z baśni braci Grimm, świetnie zresztą wpisując się w ten świat, pełen czyhających na ludzi niebezpieczeństw. Groza jest integralną częścią tego świata. I życia bohaterki.


Tym, czym dla Alicji Lewisa Carrolla jest królicza nora, tym dla Weroniki, głównej bohaterki Szukając świtu jest kartka i kredki. Za pomocą tych rekwizytów jest w stanie przenieść się ze świata pijackich awantur swojego ojca, z domu pełnego bicia i gwałtu do świata magii; do krainy dziecięcej wyobraźni. Jej Kraina Czarów wypełniona jest spokojem, ciepłym, otulającym ją bezpiecznie śniegiem. Ale i w tej Arkadii musi znaleźć się Zło. Czyha bowiem na Weronikę groźny Czarownik (pewnie równie groźny jak Czarnoksiężnik z krainy Oz), który chce zniszczyć to bezpieczne miejsce. Jak więc wymaga konwencja baśni, dziewczynka wyrusza na spotkanie swojego wroga, stawiając czoła kolejnym wyzwaniom.


Ale nie jest to niewinna opowiastka, bowiem w świat wyobraźni nieuchronnie przenikają obrazy rzeczywistości – strach i przerażenie, które ewoluują w mrożące krew w żyłach wizje, niebezpieczeństwa i upiory. Śmierć siostry i matki, śmierć dramatyczna, bo z  rąk Ojca, zatrzaskują Weronikę w sidłach jej wyobraźni. Ojciec, niczym zły duch, zamyka ją w szpitalu psychiatrycznym (baśniowa wysoka wieża), gdzie w umysł dziewczynki sączą się narkotyczne wizje, wywołane lekami, podsycane przez opowieści szalonych pacjentek. W katalogu tych klinicznych przypadków mamy mężobójczynię, dzieciobójczynię i matkobójczynię. Wysłucha więc opowieści o mielonych noworodkach, rozbijanych siekierą głowach a nawet o okrutnych nazistowskich zbrodniach i Holocauście. Trochę dużo? Jest znacznie więcej.


Autorka tworzy swoją opowieść, stylizując swoją narrację na dziecięcą opowieść, baśń snutą w celu uwolnienia się od przerażającej rzeczywistości. Narratorka, jedenastoletnia dziewczynka, mówi więc językiem dostosowanym do swojego wieku, opisuje nam otaczający ją świat z punktu widzenia dziecka. Ale czym dalej zapuszczamy się w tę niepokojącą narrację, tym częściej odnajdujemy pęknięcia. Rzeczywistość wdziera się w świat niewinnej wyobraźni, sprawiając, że ciepła i bezpieczna dotąd kryjówka staje się niebezpiecznym zagrożeniem – okazuje się pułapką szaleństwa. Także język staje się coraz ostrzejszy. O ile na początku narratorka jeszcze broni się przed brutalną rzeczywistością i brutalnym językiem: Nie powinnam mówić „gówno”, ale ojciec tak często mówił je do mamy, że ciągle słyszę to słowo w głowie, o tyle później cały świat staje się gówniany: w gównie się żyje, w gównie się umiera. Taki jest niestety ten oszalały świat, w którym umierający rodzice śpiewają kołysanki umierającym dzieciom.


W powieści napotkamy cały szereg fragmentów, które wzbudzą nasze wątpliwości. Będą albo zupełnie nieprawdopodobne, albo wręcz absurdalne. Cały szereg sytuacji, w których fabuła wpada w koleinę dłużyzny albo na wybój nieporozumienia, prowadzi jednak w określonym kierunku, który w pewnym stopniu rekompensuje nam niewygody tej podróży. Bo Weronika, wzorem swoich poprzedniczek (wzorem Alicji, czy Dorotki, albo nawet filmowej Ofelii z Labiryntu Fauna), dotrze w końcu do kresu swojej podróży, odnajdując odpowiedzi na nurtujące ją pytania.


Czy Weronika wróci do domu? Czy ma do czego wracać? I czy Weronika rzeczywiście jest tym, kim myśli, że jest? Jak przystało na prawdziwą baśń, te i inne pytania zostaną postawione przed czytelnikiem. Odpowiedzi na nie szukać można jedynie poprzez wejście w oszalały świat przedstawiony w powieści Szukając świtu, debiutu literackiego Jagny Rolskiej.


J. Rolska, Szukając świtu, Wydawnictwo Ardius, Warszawa 2010.




Podziel się Śledzik facebook Twitter blip.pl
Wyświetleń: 455
Komentarze

Jeszcze nikt nie skomentował tej publikacji.
Bądź pierwszy!

-5-
poezja | 2017-10-16 00:06
www
Mogło być gorzej
pozostałe | 2017-10-13 22:55
Hardy
Przygoda Franka
bajka | 2017-10-11 11:16
Mgielka
Kot Damazy
poezja | 2017-10-09 13:04
SEMPER
pokaż wszystkie »
Złoty wawrzyn pozostanie złoty
Czytelnia | 2017-02-26 02:25
Małgorzata Południak
Raport z nie-tożsamości, Ewa Sonnenberg "Obca"
Akademia pisania | 2016-09-05 21:29
Paweł Dąbrowski
O sztuce, życiu i przyjaźni (I)
Autor allarte | 2016-09-05 21:24
Małgorzata Południak
Liryczni mężczyźni, spokój oceanu i dzika okolica
Czytelnia | 2016-09-05 21:11
Małgorzata Południak
Skłonności
Czytelnia | 2016-03-22 20:45
Małgorzata Południak
pokaż wszystkie »
SZAFa kwartalnik literacko artystyczny
Poezja. Proza. Krytyka literacka. Recenzje. Relacje z wieczorów poetyckich. Ekfraza. Wywiady. Teatr. Fotografia. Malarstwo.
szafa.kwartalnik.eu/
Art Pub Kultura
Poezja. Kultura. Wernisaże.
www.artpubkultura.blogspot.com